Jak dbać o swoje bezpieczeństwo w górach? Zbiór porad na lato i zimę

Pogoda i warunki w górach bywają nieprzewidywalne – właśnie dlatego bezpieczeństwo w górach to absolutna podstawa każdej wyprawy. Innego przygotowania będzie wymagać wędrówka po górach latem, a nieco innego zimowy trekking – każda z tych pór roku stawia przed turystą różne wyzwania. Podpowiadamy, na co szczególnie uważać, by wrócić z wyprawy z głową pełną pięknych wspomnień – a nie problemów.

Bezpieczeństwo w górach - o czym należy pamiętać?

Góry zachwycają, ale też wymagają szacunku. Niezależnie od pory roku, podstawą każdego wyjścia w góry jest dobre przygotowanie, odpowiedzialność i umiejętność oceny ryzyka. Jak zadbać o bezpieczeństwo w górach? Oto uniwersalne porady: 

• nie oszczędzaj na górskim ekwipunku czy też odzieży - od nich zależy w dużej mierze Twoje bezpieczeństwo w górach; 
• nie oszczędzaj na noclegach w górach - solidny odpoczynek przed i po wędrowaniu górskimi szlakami to podstawa, by uniknąć kontuzji i wypadków wynikających z braku koncentracji czy zmęczenia;
• nie wstydź się zawracania - to oznaka umiejętności oceny ryzyka, a nie słabości;
• planuj trasy po górach zgodnie z realnymi możliwościami czasowymi i kondycyjnymi;
• pomagaj osobom, które są w potrzebie i udzielaj rzetelnych informacji, gdy ktoś o coś spyta;
• poruszaj się wyłącznie oznakowanymi trasami; 
• unikaj samotnych wypraw w wysokie partie gór, jeśli nie masz doświadczenia;
• w przypadku sytuacji awaryjnych dzwoń od razu pod numer 112 lub skorzystaj z aplikacji Ratunek;
• zachowaj bezpieczny dystans podczas obserwacji dzikiej przyrody;
• zawsze dopilnuj, by mieć naładowany telefon oraz powerbanka pod ręką;
• zawsze poinformuj kogoś bliskiego o górskich planach; 
• zawsze sprawdzaj prognozę pogody przed wyruszeniem na szlak.

Zobacz również: jak się zachować w trudnej sytuacji w górach?

Jak dbać o swoje bezpieczeństwo w górach latem? 

Jak dbać o swoje bezpieczeństwo w górach latem? O tej porze roku, należy: 

• śledzić prognozy pogodowe przed wyruszeniem na szlak - latem największe zagrożenie stanowią burze;
• unikać wchodzenia w gęste zarośla i patrzeć pod nogi w miejscach, w których istnieje ryzyko kontaktu ze żmijami;
• trzymać się uczęszczanego szlaku turystycznego i unikać sytuacji, w których mogłoby dojść do kontaktu z niedźwiedziem albo wilkiem czy też sprowokowania zwierzęcia do ataku;
• wyruszać na szlak przed południem, by zdążyć zejść z gór przed zmrokiem; 
• zadbać, by w górskim ekwipunku znalazł się zapas wody, dostosowany do rodzaju wysiłku, długości trasy, warunków pogodowych oraz masy ciała;
• zadbać, by w górskim ekwipunku znalazły się: krem z filtrem UV, nakrycie głowy oraz repelenty na owady i pajęczaki.

Jak dbać o swoje bezpieczeństwo w górach zimą?

Jak dbać o swoje bezpieczeństwo w górach zimą? O tej porze roku, należy: 

• obserwować komunikaty pogodowe oraz śledzić informacje TOPR/GOPR związane z zagrożeniami lawinowymi w różnych górskich rejonach; 
• wyruszać na szlak z rana, by zdążyć zejść z gór przed zmrokiem (trasy letnie, które przechodzimy zwykle w około 3-4 godzin, zimą mogą zająć 2 razy więcej czasu. O tej porze roku dni są również krótsze i szybko się ściemnia, czego efektem może być utrudniona orientacja w terenie); 
• zadbać, by w górskim ekwipunku znalazły się: ciepła odzież, czołówka, raczki lub raki (w zależności od warunków i wysokości n.p.m.), termos z gorącą herbatą, zapasowe rękawiczki i czapka, zimowe buty trekkingowe, a także, w przypadku trudniejszych wypraw - lawinowe ABC, czyli detektor, sonda, łopatka.

W przygotowaniach do zimowego wyjazdu w wyższe partie gór pomoże kurs turystyki zimowej lub kurs lawinowy (np. organizowany przez TOPR). Biorąc udział w tego typu szkoleniach można poznać zasady między innymi: asekuracji, hamowania czekanem, poruszania się w rakach oraz korzystania z lawinowego ABC.

Tego nie rób w górach!

Informacje na temat tego, jak zadbać o bezpieczeństwo w górach, znajdziemy zawsze na stronach internetowych poszczególnych Parków Narodowych zlokalizowanych w regionach górskich, a także na stronach internetowych GOPR i TOPR. Poniżej zebraliśmy listę zakazów, których dopilnowanie na szlaku przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa. 

Chcesz zadbać o bezpieczeństwo w górach, swoje i innych? Zatem:

• nie karm dzikich zwierząt; 
• nie lekceważ pogody i ostrzeżeń meteorologicznych;
• nie polegaj wyłącznie na telefonie, który może się rozładować lub stracić zasięg w górskim terenie. Zawsze miej przy sobie mapę papierową, a jeśli idziesz w trudniejszy teren - także kompas;
• nie przeceniaj swoich sił - zawsze lepiej zawrócić niż ryzykować zdrowiem lub nawet życiem;
• nie schodź z wyznaczonego szlaku, nawet jeśli droga na skróty wydaje się łatwiejsza;
• nie wychodź w góry bez przygotowania (odpowiedniego ubioru, ekwipunku, prowiantu, zapasu wody, a w przypadku wyższych partii gór - przeszkolenia przed wyjazdem);
• nie wychodź w góry samotnie, jeśli nie masz dużego doświadczenia w wędrowaniu po górach.

Zdjęcie główne: Christian ter Maat on Unsplash

Źródła:

Pieniński Park Narodowy (2025). Bezpieczeństwo.

GOPR (2015). Wskazówki dla turystów.

TOPR (2025). Lawiny.